De hypofyse is een klein, maar belangrijk kliertje ter grootte van een erwt, dat ligt in de holte van de schedelbasis, vlak achter de neusrug. De hypofyse is door middel van de hypofysesteel verbonden met de hypothalamus.

De hypofyse heeft een centrale regulerende rol in de hormonale huishouding. Zo beïnvloedt en stimuleert de hypofyse o.a. de schildklier, de bijnieren en geslachtsklieren. Daarnaast produceert de hypofyse ook zelfstandig werkende hormonen, zoals groeihormoon en prolactine.

Hypofyseaandoeningen worden vaak veroorzaakt door kleine gezwelletjes, die bijna altijd goedaardig zijn. Deze gezwellen zelf kunnen een teveel aan hormoon afscheiden. Daarnaast kunnen ze door druk op andere delen van de hypofyse leiden tot vermindering van de hormoonproductie.

Ook ontstekingen en bloedingen kunnen leiden tot een verminderde functie van de hypofyse. Afwijkingen van de hypofyse kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Omdat de gezichtszenuw vlak langs de hypofyse loopt, kunnen er ook er problemen met het zien ontstaan.

Een probleem bij verschillende hypofyseaandoeningen is dat de symptomen zich vaak heel langzaam en haast ongemerkt ontwikkelen, waardoor de aandoening pas in een vergevorderd stadium onderkend wordt. Gelukkig zijn hypofyseziekten meestal goed te behandelen.

Vanwege het feit dat deze aandoeningen relatief weinig voorkomen, bestaat er zowel onder (huis)artsen als specialisten een algemene onbekendheid met de symptomen.

De meest voorkomende hypofyseaandoeningen zijn acromegalie, prolactinoom, ziekte van Cushing, niet-functionerende hypofyse-adenomen, craniofaryngeoom, diabetes insipidus, hypopituitarisme en het syndroom van Sheehan.