Mijn winkelmandje

 x 

Winkelwagen is leeg

De hypofyse, wat is het?

De hypofyse

De hypofyse is een belangrijk orgaantje in ons hoofd, ter grootte van een erwt, met een doorsnede van ongeveer 1 cm. Ze weegt niet meer dan een halve gram en ligt in de holte van de schedelbasis. De precieze locatie van de hypofyse is als volgt te bepalen: Trek een denkbeeldige lijn van links naar rechts tussen de slapen, vlak achter de neusbrug ligt de hypofyse.

Op de hypofyse liggen minuscule 'eilandjes' van hormoonproducerende cellen, die elk een ander hormoon produceren of aansturen. De hypofyse maakt deel uit van het  hormonale stelsel en speelt daarin een centrale rol. De hypofyse wordt wel de dirigent van het hormonale orkest genoemd.

Klachten

Hypofyseaandoeningen komen weinig voor. Er zijn in Nederland tussen de 10.000 en 15.000 mensen met een hypofyseaandoening. Voor kinderenjongeren en jongvolwassenen, volwassenen, maar ook voor partners en naasten heeft een aandoening aan de hypofyse een behoorlijke impact.

Verschijnselen en klachten doen meestal zeer geleidelijk hun intrede, zodat de diagnose vaak pas na vele jaren kan worden gesteld (na meer dan vijf jaar is geen uitzondering). De gemiddelde huisarts komt slechts eenmaal in de 25 jaar iemand met een hypofyseaandoening tegen. Dit verklaart waarom de meeste (huis)artsen en andere medisch specialisten het klachtenpatroon niet snel herkennen. De patiënt voelt dat er iets niet in orde is, maar door (huis)artsen wordt de link naar een hypofyseaandoening vaak niet gelegd. Er is vaak overlap met andere ziektebeelden. 

Het hormonale stelsel

Het hormonale stelsel bestaat uit een groep endocriene klieren (klieren die hormonen afscheiden) met als voornaamste functie de productie van hormonen. De belangrijkste organen van het hormoonstelsel zijn de hypofyse, de hypothalamus, de schildklier, de bijschildklieren, de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier (pancreas), de bijnieren, de zaadballen en de eierstokken.

 

Wat doen hormonen?

Hormonen regelen o.a. de groei en ontwikkeling, de voortplanting en de geslachtskenmerken. Ze beïnvloeden de manier waarop het lichaam energie gebruikt en opslaat. Hormonen regelen ook het vloeistofvolume en de zout- en bloedglucosespiegels in het bloed.

Wanneer de endocriene klieren niet goed functioneren kunnen de hormoonspiegels in het bloed te hoog of te laag worden, waardoor de lichaamsfuncties worden verstoord.

Hormonen worden door een klier of orgaan direct aan het bloed afgegeven en beïnvloeden daardoor de werking van cellen elders in het lichaam. Zeer kleine hoeveelheden hormonen brengen al hele grote reacties in het lichaam teweeg.

De hypofyse en de hypothalamus registreren voortdurend of er van een bepaald hormoon meer of minder nodig is. Wanneer de bloedspiegel van een bepaald hormoon te hoog of te laag is, scheiden ze hun hormonen af.

hypofyse fig 04

Afbeelding: www.spreekuurthuis.nl

Wanneer de bloedspiegel weer in orde is, wordt de afgifte van hormonen gestaakt.  Dit zogeheten 'terugkoppelingsmechanisme' geldt voor de hele door de hypofyse aangestuurde hormoonproductie.