Secundaire bijnierschorsinsufficiëntie

Printen

Er zijn drie verschillende vormen van de ziekte van Addison: primaire, secundaire en tertiaire bijnierschorsinsufficiëntie.   

  • Primaire bijnierschorsinsufficiëntie
    Bij primaire bijnierschorsinsufficiëntie ligt de oorzaak in de bijnier zelf. Bij deze vorm van de ziekte van Addison is de concentratie van cortisol en aldosteron in het bloed nagenoeg nul en de ACTH-concentratie sterk verhoogd. Doordat er te weinig of geen cortisol kan worden aangemaakt door de bijnier blijft de hypofyse steeds maar doorgaan ACTH te maken.
     
  • Secundaire bijnierschorsinsufficiëntie 
    Bij secundaire bijnierschorsinsufficiëntie is het defect gelegen in de hypofyse of – in zeldzame gevallen – in de hypothalamus. De bijnieren worden dan dus onvoldoende gestimuleerdDeze vorm van een bijnierschorsinsufficiëntie kan bijvoorbeeld ontstaan door een hypofysetumoreen operatieve behandeling of bestraling van de hypofyse.
     
  • Tertiaire bijnierschorsinsufficiëntie
    Tertiaire bijnierschorsinsufficiëntie wordt meestal veroorzaakt door een behandeling met medicijnen. Bepaalde medicijnen (zoals prednison en andere synthetische glucocorticosteroïden)  kunnen de normale regulatie van hypothalamus, hypofyse en bijnier verstoren 
Bijnier as

Klachten bij secundaire bijnierschorsinsufficiëntie

Dit zijn de meest voorkomende klachten bij secundaire bijnierschorsinsufficiëntie:

  • gewichtsverlies; 
  • moeheid, weinig energie; 
  • minder eetlust; 
  • misselijkheid en braken;  
  • lage bloeddruk; 
  • pijnlijke spieren en gewrichten; 
  • somberheid;
  • concentratieproblemen en vergeetachtigheid; 
  • verandering ontlastingspatroon en buikpijn;
  • hoofdpijn.

Secundaire bijnierschorsinsufficiëntie testen

Het accuraat meten van cortisol is lastig, omdat de waarde de hele dag schommelt. Het is daarom belangrijk naar een endocrinoloog te gaan die veel ervaring heeft met het meten van cortisol. Er zijn verschillende functietesten waarmee ze secundaire bijnierschorsinsufficiëntie kunnen aantonen.

E-learning voor ouders van en kinderen met bijnierschorsinsufficiëntie

Voor ouders van kinderen met niet goedwerkende bijnieren en voor jongeren heeft het Radboud UMC extra informatie ontwikkeld in de vorm van e-learning modules. Er is ook een module speciaal voor jongeren met bijniershorsinsufficiëntie. Met deze modules kun je meer over de bijnieren leren en kun je oefenen hoe je omgaat met bepaalde situaties in het dagelijks leven.

Informatiebibliotheek

Achtergrondinformatie over secundaire bijnierschorsinsufficiëntie vind je in onze informatiebibliotheek.

Artikelen over bijnierschorsvervangende medicatie vind je hier in onze informatiebibliotheek.

BijnierNET heeft een digitale brochure gemaakt over bijnierschorsinsufficiëntie: PDF_Bijnierschorsinsufficientie-2020


© Nederlandse Hypofyse Stichting - Alle rechten voorbehouden

ANBI Keurmerk